Deel 1 van 7 in onze reeks Waarom buiten werkt. Door Rutger de Rijk en Annelies Slijpen van Out of Office. Samen met ons trainersteam trainen we teams in de natuur, van kleine teams tot grote organisaties.
In het kort
Je kunt je maar een tijd goed concentreren. Daarna raakt je aandacht op, en word je prikkelbaar en minder scherp.
Volgens psycholoog Stephen Kaplan laadt de natuur je aandacht weer op, omdat die je op een zachte manier bezighoudt.
In een proef deed een wandeling in het park meer voor je concentratie dan een wandeling door de stad.
Je kent het wel. Drie vergaderingen achter elkaar, tussendoor je mail, een Teams-bericht dat je even snel beantwoordt. Om drie uur 's middags lees je dezelfde zin vier keer. En als een collega dan iets vraagt, ben je korter van stof dan je zou willen.
Dat is geen gebrek aan discipline. Het is gewoon op.
Wat is Attention Restoration Theory?
Psycholoog Stephen Kaplan van de Universiteit van Michigan onderzocht jarenlang wat natuur met mensen doet. Hij maakte onderscheid tussen twee soorten aandacht.
De eerste is gerichte aandacht. Die gebruik je als je je moet concentreren: een rapport lezen, luisteren in een vergadering, niet afgeleid worden door de collega die naast je belt. Dat kost moeite, en die moeite raakt op. Kaplan noemde dat directed attention fatigue: vermoeidheid van je gerichte aandacht.
De tweede noemde hij fascinatie: aandacht die vanzelf gaat. Je kijkt naar wolken, naar bladeren die bewegen, naar een vuur. Dat kost geen moeite. En juist daardoor krijgt je gerichte aandacht de kans om te herstellen.
Waarom juist de natuur?
Volgens Kaplan laat een omgeving je herstellen als die vier dingen heeft:
Even weg zijn. Niet per se ver weg, maar los van waar je hoofd normaal mee bezig is.
Een eigen wereld. Een plek die groot en samenhangend genoeg is om echt in op te gaan.
Zachte fascinatie. Iets wat je aandacht vasthoudt zonder te schreeuwen. Een bos wel, een tv-scherm niet.
Het past bij wat je wil. De omgeving vraagt niks van je wat je niet wil doen.
Een kantoor scoort op alle vier slecht. Een bos, de duinen of het strand scoren op alle vier goed. Daarom voelt een wandeling in het groen zo anders dan een wandeling naar de koffieautomaat.
Wat het onderzoek zegt
Marc Berman, John Jonides en Stephen Kaplan testten dit. Studenten deden eerst een vermoeiende taak en een test waarbij ze een reeks cijfers achterstevoren moesten herhalen. Daarna liepen ze bijna een uur, de ene keer door een arboretum (een groot park met bomen), een week later door een drukke straat in de stad. Na afloop deden ze de test opnieuw.
Na de wandeling in het park konden ze gemiddeld anderhalf cijfer meer onthouden. Na de stadswandeling een half cijfer, en dat verschil was niet betrouwbaar. In een tweede proef keken studenten alleen naar foto's van natuur of van de stad. Ook dan hielpen de natuurfoto's het meest.
Wat het niet zegt
Het ging om kleine groepen studenten, niet om teams op het werk. En de test meet een specifiek soort concentratie, niet hoe goed je samenwerkt. Maar het laat wel zien dat het uitmaakt waar je je pauze neemt, en dat een omgeving je aandacht kan opladen of juist verder kan leegtrekken.
Wat wij buiten zien
Het eerste uur van een training zie je het vaak gebeuren. Mensen komen binnen met hun hoofd nog op kantoor: telefoon in de hand, nog even een mailtje. Na een wandeling komt er rust. Gesprekken worden langzamer en eerlijker.
Daar maken we bewust gebruik van. Bij de zintuigenoefening lopen we eerst een stuk in stilte, en daarna gaan we de zintuigen één voor één langs: wat ruik je, wat zie je, wat hoor je, wat voel je? Bij de mini quest zoekt iedereen een eigen plek op loopafstand en doet tien minuten helemaal niks. Klinkt simpel. Voor veel mensen is het de eerste keer in weken dat ze tien minuten niks moeten.
Waarom dit belangrijk is voor je team
Een team met lege koppen neemt slechtere besluiten. Je luistert minder goed, reageert sneller geïrriteerd en haakt af in het overleg. Wie moe is, knikt mee in plaats van mee te denken. Dat lijkt verdacht veel op wat Patrick Lencioni gebrek aan betrokkenheid noemt. Lees meer over betrokkenheid in je team
Je kunt van mensen niet vragen dat ze eerlijk en scherp met elkaar praten als hun hoofd vol zit. Daarom beginnen we altijd met even weg zijn.
Probeer dit maandag
Plan je volgende één-op-één niet in een vergaderruimte maar als wandeling van twintig minuten, liefst door een park of langs het water. Telefoon in je zak. Kijk wat het doet met het gesprek, en met hoe je je daarna voelt.
Veelgestelde vragen
Wat is Attention Restoration Theory?
Een theorie van psycholoog Stephen Kaplan. Lang geconcentreerd werken put je gerichte aandacht uit. De natuur houdt je bezig op een manier die geen moeite kost, en daardoor kan je aandacht herstellen.
Hoe lang moet je in de natuur zijn om te herstellen?
In het onderzoek van Berman liepen de studenten bijna een uur. Een vaste minimumtijd is er niet. Groot onderzoek in Engeland vond dat mensen die minstens twee uur per week in de natuur zijn, zich vaker gezond en goed voelen. Daarover schrijven we binnenkort meer in deel 3, over stress.
Helpen planten op kantoor ook?
In het onderzoek hielpen zelfs foto's van natuur al iets. Een plant is dus beter dan niks. Maar echt naar buiten heeft meer van wat Kaplan beschrijft: even weg zijn, een eigen wereld en zachte fascinatie.
Verder lezen in deze reeks
Wat gebeurt er als je niet een uur, maar een paar dagen buiten bent, zonder telefoon? Daarover gaat deel 2, dat binnenkort online komt. Lees intussen het overzicht van de reeks Waarom buiten werkt.
Zo helpen wij jouw team verder
Een team dat even weg is van het kantoor, heeft weer ruimte in het hoofd. Ruimte om echt naar elkaar te luisteren, en om de gesprekken te voeren die op kantoor steeds blijven liggen. Precies ons straatje. We nemen je team mee naar buiten, jullie gaan samen iets aan, en daarna zorgen we voor verdieping die je de week erna nog merkt.
Bekijk onze teamtrainingen of plan een kennismaking.
Happy teams are built outside!
Bronnen. Stephen Kaplan, The restorative benefits of nature: Toward an integrative framework, Journal of Environmental Psychology (artikel). Marc Berman, John Jonides en Stephen Kaplan, The cognitive benefits of interacting with nature, Psychological Science (pdf).